Czy istnieje życiorys mówiony? O przenikaniu gatunków mówionych i pisanych – próba genologii na przykładzie analizy wypowiedzi autobiograficznych

  • Maria Rudnicka Wrocław

Abstrakt

Autorka artykułu podejmuje rozważania na temat życiorysu mówionego. Bazują one na nagraniach relacji świadków historii, zgromadzonych w Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”. Swobodne narracje świadków historii analizowane są tutaj za pomocą struktury życiorysu pisemnego, którego podstawowe elementy identyfikowane są w wypowiedziach poszczególnych osób. Na tej podstawie Autorka wnioskuje o istnieniu życiorysu mówionego jako specyficznego sposobu opowiadania o przebiegu własnego życia, który rozmówcy nieświadomie konstruują na wzór pisemnego odpowiednika. Tło analiz stanowi omówienie teoretyczno-literackich opracowań dotyczących gatunku jako wzorca tekstowego oraz charakterystyka podstawowych różnic między językiem pisanym a mówionym.

Pobrania

Dane o liczbie pobrań nie są jeszcze dostępne.

Biogram autora

Maria Rudnicka, Wrocław

Maria Rudnicka - doktorantka Uniwersytetu Wrocławskiego w Zakładzie Współczesnego Języka Polskiego. Ukończyła filologię polską oraz pedagogikę o specjalności andragogicznej. Bada dyskurs o starości w drugiej połowie XX w. w polskiej prasie opiniotwórczej. Poza pracą naukową jest zaangażowana w pracę wrocławskich organizacji pozarządowych.

Bibliografia

Bachtin M., Problem gatunków mowy, [w:] idem, Estetyka twórczości słownej, Warszawa 1986, s. 348-402

Bartmiński J., Tekst jako przedmiot tekstologii lingwistycznej, Lublin 1998

Belke H., Problemy typologii i klasyfikacji tekstów użytkowych, „Pamiętnik Literacki”, nr 70 (1979), z. 3, s. 323-346

Boniecka B., Panasiuk J., Życiorys na tle innych wypowiedzi biograficznych, [w:] W zwierciadle języka i kultury, red. J. Adamowski, S. Niebrzegowska, Lublin 1999, s. 152-169

Buttler D., Kurkowska H., Satkiewicz H., Kultura języka polskiego, t. 1, Warszawa 1971

Dobrzyńska T., Badanie struktury tekstu, [w:] Polska genologia lingwistyczna, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 81-94

Instrukcja sporządzania relacji do Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, http://www.pamieciprzyszlosc.pl/wp-content/uploads/2016/02/Za-.1A-do-regulaminu_Instrukcja-sporz-dzania-relacji.pdf

Loth R., Franciszka Fiszera anegdoty autobiograficzne, [w:] Żywioł słowa. Literatura i jej formy mówione, red. J. Maciejewski, Łódź 2007, s. 115-128

Maciejewski J., Literatura i jej formy mówione, [w:] Żywioł słowa. Literatura i jej formy mówione, red. J. Maciejewski, Łódź 2007, s. 9-26

Okopień-Sławińska A., Teoria wypowiedzi jako podstawa komunikacyjnej teorii dzieła literackiego, „Pamiętnik Literacki”, nr 79/1 (1988), s. 165-181

Ostaszewska D., Genologia lingwistyczna jako subdyscyplina współczesnego językoznawstwa, [w:] Polska genologia lingwistyczna, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 11-42

Rancew-Sikora D., Analiza konwersacyjna jako metoda badania rozmów codziennych, Warszawa 2007

Schütze F., Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym. Jak analizować autobiograficzne wywiady narracyjne, [w:] Metoda biograficzna w socjologii, red. K. Kaźmierska, Kraków 2012

Skwarczyńska S., Wstęp do nauki o literaturze, t. 3, Warszawa 1965

Słownik Języka Polskiego PWN on-line, http://sjp.pwn.pl/sjp/zyciorys;2548402.html

Wilkoń A., Gatunki mówione, Internetowa Konferencja Naukowa „Porozmawiajmy o rozmowie”, http://uranos.cto.us.edu.pl/~rozmowa/wilkon.htm

Wilkoń A., Typologia odmian współczesnej polszczyzny, Katowice 2000

Wyrwas K., Skarga jako gatunek mowy, Katowice 2002

Zaśko-Zielińska M., Przez okno świadomości. Gatunki mowy w świadomości użytkowników języka, Wrocław 2002
Opublikowane
2018-03-09
Jak cytować
RUDNICKA, Maria. Czy istnieje życiorys mówiony? O przenikaniu gatunków mówionych i pisanych – próba genologii na przykładzie analizy wypowiedzi autobiograficznych. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, [S.l.], v. 7, p. 69-101, mar. 2018. ISSN 2084-0578. Dostępny w: <https://wrhm.pl/index.php/wrhm/article/view/167>. Data dostępu: 18 wrz. 2018 doi: https://doi.org/10.26774/wrhm.167.
Dział
Artykuły i studia