Czy istnieje życiorys mówiony? O przenikaniu gatunków mówionych i pisanych – próba genologii na przykładzie analizy wypowiedzi autobiograficznych
DOI:
https://doi.org/10.26774/wrhm.167Słowa kluczowe:
historia mówiona, życiorys pisany, życiorys mówiony, narracja biograficznaAbstrakt
Autorka artykułu podejmuje rozważania na temat życiorysu mówionego. Bazują one na nagraniach relacji świadków historii, zgromadzonych w Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”. Swobodne narracje świadków historii analizowane są tutaj za pomocą struktury życiorysu pisemnego, którego podstawowe elementy identyfikowane są w wypowiedziach poszczególnych osób. Na tej podstawie Autorka wnioskuje o istnieniu życiorysu mówionego jako specyficznego sposobu opowiadania o przebiegu własnego życia, który rozmówcy nieświadomie konstruują na wzór pisemnego odpowiednika. Tło analiz stanowi omówienie teoretyczno-literackich opracowań dotyczących gatunku jako wzorca tekstowego oraz charakterystyka podstawowych różnic między językiem pisanym a mówionym.
Downloads
Bibliografia
Bartmiński J., Tekst jako przedmiot tekstologii lingwistycznej, Lublin 1998
Belke H., Problemy typologii i klasyfikacji tekstów użytkowych, „Pamiętnik Literacki”, nr 70 (1979), z. 3, s. 323-346
Boniecka B., Panasiuk J., Życiorys na tle innych wypowiedzi biograficznych, [w:] W zwierciadle języka i kultury, red. J. Adamowski, S. Niebrzegowska, Lublin 1999, s. 152-169
Buttler D., Kurkowska H., Satkiewicz H., Kultura języka polskiego, t. 1, Warszawa 1971
Dobrzyńska T., Badanie struktury tekstu, [w:] Polska genologia lingwistyczna, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 81-94
Instrukcja sporządzania relacji do Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, http://www.pamieciprzyszlosc.pl/wp-content/uploads/2016/02/Za-.1A-do-regulaminu_Instrukcja-sporz-dzania-relacji.pdf
Loth R., Franciszka Fiszera anegdoty autobiograficzne, [w:] Żywioł słowa. Literatura i jej formy mówione, red. J. Maciejewski, Łódź 2007, s. 115-128
Maciejewski J., Literatura i jej formy mówione, [w:] Żywioł słowa. Literatura i jej formy mówione, red. J. Maciejewski, Łódź 2007, s. 9-26
Okopień-Sławińska A., Teoria wypowiedzi jako podstawa komunikacyjnej teorii dzieła literackiego, „Pamiętnik Literacki”, nr 79/1 (1988), s. 165-181
Ostaszewska D., Genologia lingwistyczna jako subdyscyplina współczesnego językoznawstwa, [w:] Polska genologia lingwistyczna, red. D. Ostaszewska, R. Cudak, Warszawa 2008, s. 11-42
Rancew-Sikora D., Analiza konwersacyjna jako metoda badania rozmów codziennych, Warszawa 2007
Schütze F., Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym. Jak analizować autobiograficzne wywiady narracyjne, [w:] Metoda biograficzna w socjologii, red. K. Kaźmierska, Kraków 2012
Skwarczyńska S., Wstęp do nauki o literaturze, t. 3, Warszawa 1965
Słownik Języka Polskiego PWN on-line, http://sjp.pwn.pl/sjp/zyciorys;2548402.html
Wilkoń A., Gatunki mówione, Internetowa Konferencja Naukowa „Porozmawiajmy o rozmowie”, http://uranos.cto.us.edu.pl/~rozmowa/wilkon.htm
Wilkoń A., Typologia odmian współczesnej polszczyzny, Katowice 2000
Wyrwas K., Skarga jako gatunek mowy, Katowice 2002
Zaśko-Zielińska M., Przez okno świadomości. Gatunki mowy w świadomości użytkowników języka, Wrocław 2002
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2017 Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Wprowadzone na stronie dane użytkowników wykorzystywane są wyłącznie do celów umożliwiających wydawanie Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej. Dane w postaci adresów mailowych, nazw i innych informacji o użytkowniku nie będą udostępniane osobom trzecim w innym zakresie i do innych celów.
