Słuchać, poszukiwać, rozumieć. Nie tylko o dialogu interdyscyplinarnym i oral history.

Autor

  • Miroslav Vaněk Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Karola w Pradze; Centrum Historii Mówionej w Instytucie Historii Współczesnej w Czeskiej Akademii Nauk w Pradze, Czechy

DOI:

https://doi.org/10.26774/wrhm.168

Słowa kluczowe:

historia mówiona, oral history, nauki społeczne, metodologia

Abstrakt

Autor z perspektywy badacza historii współczesnej wskazuje nie tylko potencjalne wspólne podstawy, lecz także różnice w wykorzystywaniu metody oral history w perspektywie interdyscyplinarnej. Na podstawie praktycznego doświadczenia dochodzi do wniosku, że założenia oral history i innych dyscyplin, dla których materiał badawczy stanowią rozmowy, są bardzo podobne. Różnica między poszczególnymi dziedzinami leży w konkretnych metodach. Artykuł jest refleksją nad pewnymi aktualnymi problemami oral history. Punktem wyjścia autora jest obecna sytuacja, kiedy to z jednej strony wzrasta zainteresowanie oral history, bo przecież ludzie potrzebują opowieści, a z drugiej strony z każdym dniem coraz bardziej tracą zdolność opowiadania historii życia czy ich chętnego słuchania. Przy tej okazji wprowadza kwestię „zabiegania” w dzisiejszych czasach, dążenia do uproszczenia i skrótu w kontekście relacji narracyjnej. Dalej zajmuje się pewnymi kwestiami metodologicznymi, którym w przeszłości nie poświęcano szczególnej uwagi. Chodzi tu szczególnie o problem subiektywności, pamięci i jej roli w konstruowaniu narracji biograficznych czy  kwestię kontekstu społecznego i politycznego (zarówno przeszłego, jak i współczesnego), w którym realizowane są wywiady. W zakończeniu wskazuje, w jaki sposób badaniom oral history pomaga poznanie i zrozumienie nie tylko przeszłości, lecz także współczesności. W tym właśnie bowiem tkwi wielka siła tej metody, która jest inspiracją dla badaczy innych dziedzin nauk społecznych, dla których podstawowym źródłem jest rozmowa.

Downloads

Download data is not yet available.

Biogram autora

Miroslav Vaněk - Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Karola w Pradze; Centrum Historii Mówionej w Instytucie Historii Współczesnej w Czeskiej Akademii Nauk w Pradze, Czechy

Miroslav Vaněk – Prof. PaeDr. Mgr., kierownik Centrum orální historie (Ústav pro soudobé dějiny Akademie věd ČR) i Pracoviště orální historie – soudobé dějiny (Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Karola w Pradze). Do jego najważniejszych publikacji należą: Velvet Revolutions: An Oral History of Czech Society (z Pavlem Mückem), Around the Globe. Rethinking Oral History with Its Protagonists, Třetí strana trojúhelníku. Teorie a praxe orální historie (z Pavlem Mückem), Byl to jenom rock´n´roll? Hudební alternativa v komunistickém Československu 1956–1989 – nagroda niezależnych publicystów rockowych Břitva, Vítězové? Poražení? I.+II. díl: Životopisná interview I.díl Disent v období tzv. normalizace II.díl Politické elity v období tzv. normalizace (z Pavlem Urbáškiem; Kniha roku 2005 – nagroda czasopisma „Dějiny a současnost”).

[email protected]

Bibliografia

Bauman Z., Social media are a trap. The Polish-born sociologist is skeptical about the possibilities for political change. Interview in El País, 25 I 2016, http://elpais.com/elpais/2016/01/19/inenglish/1453208692_424660.html

Bauman Z., Lyon D., Tekutý dohled, Olomouc 2013

Benjamin W., Der Erzähler. Betrachtungen zum Werk Nikolai Lesskows, 1936, [w:] Illuminationen. Ausgewählte Schriften 1., Frankfurt/M. 1977

Marková L., Plzeňská hudební scéna 1968–1983, mps. Diplomová práce, Praha 2015, Fakulta humanitních studií Univerzity Karlovy

Mücke P., Orální historie a archivnictví” konkurenti či partneři?, [w:] Učiteli archivářů. Jindřichu Swippelovi k osmdesátinám, Praha 2015, s. 41–46

Petracchi S., Roudnické strojírny a slévárny, n. p. a jejich význam pro život místního obyvatelstva v období tzv. normalizace a první fázi transformace, mps, Praha 2015, Fakulta humanitních studií Univerzity Karlovy

Schwippel J., Orální historie a archivy, „Archivní časopis Praha“, 56 (3), s. 177–184

Shopes L., Making Sense of Oral History, [w:] Oral History in the Digital Age, 2012, http://ohda.matrix.msu.edu/2012/08/making-sense-of-oral-history/

Vaňek M., O orální historii s jejími zakladateli a protagonisty, „Ústav pro soudobé dějiny AV ČR“ (2008)

Vaněk M., Mücke P., Třetí strana trojúhelníku. Teorie a praxe orální historie, Praha 2015

Yow V., Do I Like Them Too Much? Effects of the Oral History Interview on the Interviewer, „Oral History Review”, 24/1 (1997)

Pobrania

Opublikowane

29-01-2017

Jak cytować

Vaněk, M. (2017). Słuchać, poszukiwać, rozumieć. Nie tylko o dialogu interdyscyplinarnym i oral history. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 7, 103–117. https://doi.org/10.26774/wrhm.168

Numer

Dział

Artykuły i studia