3R: Historia mówiona w polskich badaniach dziejów najnowszych
DOI:
https://doi.org/10.26774/wrhm.171Abstrakt
W artykule analizowana jest specyfika metodologiczna polskich badań historii najnowszej, wykorzystujących jako źródło relacje świadków historii. Wyróżnione trzy środowiska, określone za pomocą metafory „pokolenia” − historyków klasycznych, modernistycznych i oralistów − posłużyły do ukazania dorobku polskich badań, których cechą immanentną jest nieciągłość, równoległość i odmienny rodzaj transferu pomiędzy teorią i praktyką badawczą. Punktem wyjścia w każdym przypadku stają się dyrektywy metodologiczne, formułowane w środowisku historyków i wskazanie, w jakim stopniu miały one wpływ na badania historyków.
Downloads
Download data is not yet available.
Bibliografia
Assmann A., History, Memory, and the Genre of Testimony, „Poetics Today”, nr 2 (2006)
Berlingowcy, żołnierze tragiczni, red. D. Czapigo, Warszawa 2015, s. 226
Ciechanowski J.M., Powstanie warszawskie: zarys podłoża politycznego i dyplomatycznego, Londyn 1971
Czyżewski M., Autoportret pokolenia ’68 – czy samospełniająca się przepowiednia? O stosowaniu oral history i kategorii pokolenia w badaniach historycznych, „Kwartalnik Historyczny”, nr 3 (2016), s. 553–628
Doświadczenie i zapis. Nowe źródła, problemy, metody badawcze, red. S. Buryła, P. Rodak, Kraków 2006
Eisler J., Marzec 1968. Geneza – Przebieg – Konsekwencje, Warszawa 1991
Eisler J., Refleksje nad wykorzystaniem relacji jako źródła w badaniu historii PRL (rozmowy z dysydentami i prominentami), „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały”, t. 6 (2003), s. 23–48
Filipkowski P., Archiwizacja, re-analiza, rewizyta. O nowych pojęciach i nowych podejściach w badaniach jakościowych, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3 (2015), s. 63–84
Filipkowski P., Historia mówiona i wojna. Doświadczenie obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji biograficznych, Wrocław 2010
Filipkowski P., Pozagładowe historie mówione: nagrania, archiwa, sposoby lektury, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, nr 9 (2013)
Frisch M.H., A Shared Authority: Essays on the Craft and Meaning of Oral and Public History, Albany 1990
Friszke A., Anatomia buntu: Kuroń, Modzelewski i komandosi, Kraków 2010
From mentalités to anthropological history: theory and methods, red. B. Klich-Kluczewska, D. Kałwa, Kraków 2012
Gluck S.B., Reflecting on the Quantum Leap: Promises and Perils of Oral History on the Web, „The Oral History Review”, nr 2 (2014), s. 244–256
Grupińska A., Wawrzyniak J., Buntownicy, Warszawa 2011
Historia – Archiwistyka – Informacja naukowa. Prace dedykowane Profesorowi Bohdanowi Ryszewskiemu, red. M. Świgoń, Olsztyn 2009
Historia mówiona w świetle etnolingwistyki, red. S. Niebrzegowska-Bartmińska, S. Wasiuta, Lublin 2008
Kaźmierska K., Biografia i pamięć: na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z Zagłady, Warszawa 2008
Kaźmierska K., Doświadczenia wojenne Polaków a kształtowanie tożsamości etnicznej: analiza narracji kresowych, Warszawa 1999
Kersten K., Historyk – twórcą źródeł, „Kwartalnik Historyczny”, nr 2 (1971), s. 313–329
Kierzkowski M., Historia mówiona – próba definicji pojęcia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 4 (2014), s. 5–20
Kierzkowski M., Jakiej historii potrzebuje Europa Środkowo-Wschodnia? Szanse historii mówionej, „Porównania”, nr 7 (2010), s. 48–56
Kierzkowski M., Nowe możliwości badawcze: Oral History w USA w dobie rewolucji digitalnej, „Historyka”, t. 41 (2011), s. 155–164
Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa 2001
Kończal K., Wawrzyniak J., Polskie badania pamięcioznawcze: tradycje, koncepcje, (nie)ciągłości, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 4 (2011), s. 11–63
Kudela-Świątek W., Awangarda i outsiderzy. Rozważania o polskiej historii mówionej pomiędzy historią publiczną a dyskusją akademicką, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 5 (2015), 111–139
Kudela-Świątek W., Marriage of convenience... In search of new analytical methods in oral history, „Theatrum Historiae”, nr 14 (2014), s. 49–67
Kudela-Świątek W., Nieznośny ciężar przekazu, czyli o przekładzie źródeł mówionych w badaniach oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 2 (2012), s. 5–35
Kudela-Świątek W., Odpamiętane. O historii mówionej na przykładzie narracji kazachstańskich Polaków o represjach na tle narodowościowym i religijnym, Kraków 2013
Kurkowska M., Archiwa pamięci – oral history, „Historyka”, t. 28 (1998)
Kurkowska-Budzan M., Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie: analiza współczesnej symbolizacji przeszłości, Kraków 2009
Kurkowska-Budzan M., Historia „samorosła”: narracje o powojennym podziemiu zbrojnym w Łomżyńskiem, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 1 (2011)
Kurkowska-Budzan M., Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 1 (2011)
Lesiakowski K., Mieczysław Moczar: „Mietek”. Biografia polityczna, Warszawa 1998
Lewandowska I., Oral history we współczesnej Polsce – badania, projekty, stowarzyszenia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 1 (2011)
Łepkowski T., Historia ustna i „historia ludowa”, „Kwartalnik Historyczny”, t. 88 (1981), nr 2, s. 441–443
Maruszewski T., Kodowanie kolejności zdarzeń w pamięci autobiograficznej, „Roczniki Psychologiczne”, nr 1 (2001)
Maruszewski T., Pamięć autobiograficzna, Gdańsk 2005
McElroy-Johnson B., Giving voice to the voiceless, „Harvard Educational Review”, nr 1 (1993)
Megabajty dziejów. Informatyka w badaniach, popularyzacji i dydaktyce historii, Poznań 2007
Mieszkańcy Warszawy w czasie Powstania 1944, oprac. M. Szymańska-Szwąder, Warszawa 2012
Między historią a pamięcią. Antologia, red. M. Saryusz-Wolska, Warszawa 2013
Morrissey C.T., Why Call It “Oral It History?” Searching for Early of a Generic Usage, „The Oral History Review”, nr 8 (1980)
Nevins A., The Gateway to History, New York 1938
Obserwacja uczestnicząca w badaniach historycznych: zbiór studiów, red. B. Wagner, T. Wiślicz, Zabrze 2008
Ong W.J., Oralność i piśmienność: słowo poddane technologii, Warszawa 2011
Oral history: the challenges of dialogue, red. M. Kurkowska-Budzan, K. Zamorski, Amsterdam 2009
Osęka P., My, ludzie z Marca. Autoportret pokolenia ‘68, Wołowiec 2015
Pałka J., Venken M., Zalewski K.M., Żołnierze generała Maczka: doświadczenie i pamięć wojny, Gdańsk 2013
Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie 17–21 września 1968 r. Referaty plenarne. Sekcje VII–XI, Warszawa 1968
Passerini L., Autobiography of a Generation, Middletown 2004
Pokolenie, które goniło czas, red. J. Komperda, M. Prokop, Kraków 2010
Pomian K., Historia urzędowa, historia rewizjonistyczna, historia krytyczna, „Przegląd Polityczny”, nr 77 (2006)
Portelli A., The Peculiarities of Oral History, „History Workshop Journal”, nr 1 (1981)
Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej. Studia i szkice kulturoznawcze, red. P. Plichta, Kraków 2011, s. 96–107
PZPR jako machina władzy, red. D. Stola, K. Persak, Warszawa 2012
Qualitative research in journalism: taking it to the streets, red. S.H. Iorio, New York 2004
Rodzina, prywatność, intymność: dzieje rodziny polskiej w kontekście europejskim: [Sympozjum na XVII Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich, Kraków, 15–18 września 2004]. Zbiór studiów, red. D. Kałwa, A. Walaszek, A. Żarnowska, Warszawa 2005
Rokuszewska-Pawełek A., Chaos i przymus. Trajektorie wojenne Polaków: analiza biograficzna, Łódź 2002
Rosen A., The wonder of their voices. The 1946 Holocaust Interviews of David Boder, New York 2010
Sitzia L., A Shared Authority: An Impossible Goal?, „The Oral History Review”, nr 1 (2003)
Sloan S., Oral history and hurricane Katrina: reflections on shouts and silences, „Oral History Review”, nr 2 (2008), s. 176–186
Straczuk J., Andrzeja Sicińskiego badania stylów życia – spojrzenie z dystansu, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3 (2015), s. 63–84
Straczuk J., Filipkowski P., Archiwizacja danych jakościowych. Wprowadzenie, „Studia Socjologiczne”, nr 3 (2014)
Świat J., Archiwum Wschodnie: informator, Warszawa 1990
The contemporary history handbook, red. B. Brivat, J. Buxton, A. Seldon, New York 1996
The oral history reader, red. R. Perks, R. Thomson, Routledge London–New York 1997
Thomson A., Four paradigm transformations in oral history, „The Oral History Review”, nr 1 (2007), s. 244–256
Torańska T., My, Warszawa 1994
Uwikłania historiografii, red. T. Błaszczyk, K. Brzechczyn, D. Ciunajcis, M. Kierzkowski, Poznań 2011
Warszawa okupowana: relacje mieszkańców, oprac. M. Szymańska-Szwąder, J. Pałka, Warszawa 2011
Wereszycki H., Okres 1865–1914 w powojennej literaturze historycznej, „Przegląd Historyczny”, nr 2 (1938), s. 422–423
Wrzosek W., Historia, kultura, metafora. Powstanie nieklasycznej historiografii, Wrocław 1995
Współczesność i przyszłość nauk humanistycznych. Problemy i perspektywy badawcze, red. D. Ciunajcis, M. Kierzkowski, G. Klonowski, Poznań 2007
Wylegała A., Kolekcja „Polacy na Wschodzie” w Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „KARTA”, „Krakowskie Pismo Kresowe” (2010)
Wylegała A., Przesiedlenia a pamięć. Studium (nie)pamięci społecznej na przykładzie ukraińskiej Galicji i polskich „Ziem Odzyskanych”, Toruń 2014
Źródła w edukacji historycznej, red. S. Roszak, M. Strzelecka, A. Wieczorek, Toruń 2006
Berlingowcy, żołnierze tragiczni, red. D. Czapigo, Warszawa 2015, s. 226
Ciechanowski J.M., Powstanie warszawskie: zarys podłoża politycznego i dyplomatycznego, Londyn 1971
Czyżewski M., Autoportret pokolenia ’68 – czy samospełniająca się przepowiednia? O stosowaniu oral history i kategorii pokolenia w badaniach historycznych, „Kwartalnik Historyczny”, nr 3 (2016), s. 553–628
Doświadczenie i zapis. Nowe źródła, problemy, metody badawcze, red. S. Buryła, P. Rodak, Kraków 2006
Eisler J., Marzec 1968. Geneza – Przebieg – Konsekwencje, Warszawa 1991
Eisler J., Refleksje nad wykorzystaniem relacji jako źródła w badaniu historii PRL (rozmowy z dysydentami i prominentami), „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały”, t. 6 (2003), s. 23–48
Filipkowski P., Archiwizacja, re-analiza, rewizyta. O nowych pojęciach i nowych podejściach w badaniach jakościowych, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3 (2015), s. 63–84
Filipkowski P., Historia mówiona i wojna. Doświadczenie obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji biograficznych, Wrocław 2010
Filipkowski P., Pozagładowe historie mówione: nagrania, archiwa, sposoby lektury, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, nr 9 (2013)
Frisch M.H., A Shared Authority: Essays on the Craft and Meaning of Oral and Public History, Albany 1990
Friszke A., Anatomia buntu: Kuroń, Modzelewski i komandosi, Kraków 2010
From mentalités to anthropological history: theory and methods, red. B. Klich-Kluczewska, D. Kałwa, Kraków 2012
Gluck S.B., Reflecting on the Quantum Leap: Promises and Perils of Oral History on the Web, „The Oral History Review”, nr 2 (2014), s. 244–256
Grupińska A., Wawrzyniak J., Buntownicy, Warszawa 2011
Historia – Archiwistyka – Informacja naukowa. Prace dedykowane Profesorowi Bohdanowi Ryszewskiemu, red. M. Świgoń, Olsztyn 2009
Historia mówiona w świetle etnolingwistyki, red. S. Niebrzegowska-Bartmińska, S. Wasiuta, Lublin 2008
Kaźmierska K., Biografia i pamięć: na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z Zagłady, Warszawa 2008
Kaźmierska K., Doświadczenia wojenne Polaków a kształtowanie tożsamości etnicznej: analiza narracji kresowych, Warszawa 1999
Kersten K., Historyk – twórcą źródeł, „Kwartalnik Historyczny”, nr 2 (1971), s. 313–329
Kierzkowski M., Historia mówiona – próba definicji pojęcia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 4 (2014), s. 5–20
Kierzkowski M., Jakiej historii potrzebuje Europa Środkowo-Wschodnia? Szanse historii mówionej, „Porównania”, nr 7 (2010), s. 48–56
Kierzkowski M., Nowe możliwości badawcze: Oral History w USA w dobie rewolucji digitalnej, „Historyka”, t. 41 (2011), s. 155–164
Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa 2001
Kończal K., Wawrzyniak J., Polskie badania pamięcioznawcze: tradycje, koncepcje, (nie)ciągłości, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 4 (2011), s. 11–63
Kudela-Świątek W., Awangarda i outsiderzy. Rozważania o polskiej historii mówionej pomiędzy historią publiczną a dyskusją akademicką, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 5 (2015), 111–139
Kudela-Świątek W., Marriage of convenience... In search of new analytical methods in oral history, „Theatrum Historiae”, nr 14 (2014), s. 49–67
Kudela-Świątek W., Nieznośny ciężar przekazu, czyli o przekładzie źródeł mówionych w badaniach oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 2 (2012), s. 5–35
Kudela-Świątek W., Odpamiętane. O historii mówionej na przykładzie narracji kazachstańskich Polaków o represjach na tle narodowościowym i religijnym, Kraków 2013
Kurkowska M., Archiwa pamięci – oral history, „Historyka”, t. 28 (1998)
Kurkowska-Budzan M., Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie: analiza współczesnej symbolizacji przeszłości, Kraków 2009
Kurkowska-Budzan M., Historia „samorosła”: narracje o powojennym podziemiu zbrojnym w Łomżyńskiem, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 1 (2011)
Kurkowska-Budzan M., Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 1 (2011)
Lesiakowski K., Mieczysław Moczar: „Mietek”. Biografia polityczna, Warszawa 1998
Lewandowska I., Oral history we współczesnej Polsce – badania, projekty, stowarzyszenia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, nr 1 (2011)
Łepkowski T., Historia ustna i „historia ludowa”, „Kwartalnik Historyczny”, t. 88 (1981), nr 2, s. 441–443
Maruszewski T., Kodowanie kolejności zdarzeń w pamięci autobiograficznej, „Roczniki Psychologiczne”, nr 1 (2001)
Maruszewski T., Pamięć autobiograficzna, Gdańsk 2005
McElroy-Johnson B., Giving voice to the voiceless, „Harvard Educational Review”, nr 1 (1993)
Megabajty dziejów. Informatyka w badaniach, popularyzacji i dydaktyce historii, Poznań 2007
Mieszkańcy Warszawy w czasie Powstania 1944, oprac. M. Szymańska-Szwąder, Warszawa 2012
Między historią a pamięcią. Antologia, red. M. Saryusz-Wolska, Warszawa 2013
Morrissey C.T., Why Call It “Oral It History?” Searching for Early of a Generic Usage, „The Oral History Review”, nr 8 (1980)
Nevins A., The Gateway to History, New York 1938
Obserwacja uczestnicząca w badaniach historycznych: zbiór studiów, red. B. Wagner, T. Wiślicz, Zabrze 2008
Ong W.J., Oralność i piśmienność: słowo poddane technologii, Warszawa 2011
Oral history: the challenges of dialogue, red. M. Kurkowska-Budzan, K. Zamorski, Amsterdam 2009
Osęka P., My, ludzie z Marca. Autoportret pokolenia ‘68, Wołowiec 2015
Pałka J., Venken M., Zalewski K.M., Żołnierze generała Maczka: doświadczenie i pamięć wojny, Gdańsk 2013
Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie 17–21 września 1968 r. Referaty plenarne. Sekcje VII–XI, Warszawa 1968
Passerini L., Autobiography of a Generation, Middletown 2004
Pokolenie, które goniło czas, red. J. Komperda, M. Prokop, Kraków 2010
Pomian K., Historia urzędowa, historia rewizjonistyczna, historia krytyczna, „Przegląd Polityczny”, nr 77 (2006)
Portelli A., The Peculiarities of Oral History, „History Workshop Journal”, nr 1 (1981)
Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej. Studia i szkice kulturoznawcze, red. P. Plichta, Kraków 2011, s. 96–107
PZPR jako machina władzy, red. D. Stola, K. Persak, Warszawa 2012
Qualitative research in journalism: taking it to the streets, red. S.H. Iorio, New York 2004
Rodzina, prywatność, intymność: dzieje rodziny polskiej w kontekście europejskim: [Sympozjum na XVII Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich, Kraków, 15–18 września 2004]. Zbiór studiów, red. D. Kałwa, A. Walaszek, A. Żarnowska, Warszawa 2005
Rokuszewska-Pawełek A., Chaos i przymus. Trajektorie wojenne Polaków: analiza biograficzna, Łódź 2002
Rosen A., The wonder of their voices. The 1946 Holocaust Interviews of David Boder, New York 2010
Sitzia L., A Shared Authority: An Impossible Goal?, „The Oral History Review”, nr 1 (2003)
Sloan S., Oral history and hurricane Katrina: reflections on shouts and silences, „Oral History Review”, nr 2 (2008), s. 176–186
Straczuk J., Andrzeja Sicińskiego badania stylów życia – spojrzenie z dystansu, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3 (2015), s. 63–84
Straczuk J., Filipkowski P., Archiwizacja danych jakościowych. Wprowadzenie, „Studia Socjologiczne”, nr 3 (2014)
Świat J., Archiwum Wschodnie: informator, Warszawa 1990
The contemporary history handbook, red. B. Brivat, J. Buxton, A. Seldon, New York 1996
The oral history reader, red. R. Perks, R. Thomson, Routledge London–New York 1997
Thomson A., Four paradigm transformations in oral history, „The Oral History Review”, nr 1 (2007), s. 244–256
Torańska T., My, Warszawa 1994
Uwikłania historiografii, red. T. Błaszczyk, K. Brzechczyn, D. Ciunajcis, M. Kierzkowski, Poznań 2011
Warszawa okupowana: relacje mieszkańców, oprac. M. Szymańska-Szwąder, J. Pałka, Warszawa 2011
Wereszycki H., Okres 1865–1914 w powojennej literaturze historycznej, „Przegląd Historyczny”, nr 2 (1938), s. 422–423
Wrzosek W., Historia, kultura, metafora. Powstanie nieklasycznej historiografii, Wrocław 1995
Współczesność i przyszłość nauk humanistycznych. Problemy i perspektywy badawcze, red. D. Ciunajcis, M. Kierzkowski, G. Klonowski, Poznań 2007
Wylegała A., Kolekcja „Polacy na Wschodzie” w Archiwum Historii Mówionej Ośrodka „KARTA”, „Krakowskie Pismo Kresowe” (2010)
Wylegała A., Przesiedlenia a pamięć. Studium (nie)pamięci społecznej na przykładzie ukraińskiej Galicji i polskich „Ziem Odzyskanych”, Toruń 2014
Źródła w edukacji historycznej, red. S. Roszak, M. Strzelecka, A. Wieczorek, Toruń 2006
Pobrania
Opublikowane
29-12-2017
Jak cytować
Kałwa, D. (2017). 3R: Historia mówiona w polskich badaniach dziejów najnowszych. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 7, 163–183. https://doi.org/10.26774/wrhm.171
Numer
Dział
Artykuły i studia
Licencja
Prawa autorskie (c) 2017 Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Wprowadzone na stronie dane użytkowników wykorzystywane są wyłącznie do celów umożliwiających wydawanie Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej. Dane w postaci adresów mailowych, nazw i innych informacji o użytkowniku nie będą udostępniane osobom trzecim w innym zakresie i do innych celów.
