Remembering a Massacre: How did the Rise of Oral History as a Methodology Improve Dersim Studies?

Słowa kluczowe: Dersim studies, Kurdish studies, Dersim massacre, Dersim genocide, oral history

Abstrakt

Dersim, an eastern province of Turkey whose name was changed to Tunceli by a 1935 law and whose borders were redefined for spatial control in the early Republican period, witnessed a bloody massacre executed by the Turkish army in 1937–1938. The massacre has become a “secret” over the course of time, and even critical Turkish literature has refrained from discussing the role of the Turkish state in it until recently. This paper aims to scrutinize the rise of oral history as a methodology used to study the Dersim massacre. In this paper, based on a review of the literature, the author argues that starting in the 1990s a new current using primarily oral sources has appeared. 

Biogram autora

Gözde Orhan, Altnibas University, Stambuł

Członkini Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Altinbas w Stambule. Główne obszary jej zainteresowań to kultura kurdyjskia, badania lokalne, transformacja miast, studia nad kobietami oraz historia wsi i miast. Po ukończeniu studiów licencjackich na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Technicznego Yıldız w Stambule w 2006 r., uzyskała tytuł magistra (2008 r.) i stopień doktora (2017 r.) nowożytnej historii Turcji na Uniwersytecie Boğaziçi.

gozde.orhan@altinbas.edu.tr

Bibliografia

Abrams L., Oral History Theory, New York 2010.

Agar Ö.K., Tunceli-Dersim Cografyasi, Istanbul 1940.

Akçinar M., Re-Invention of Identity: The Case of Dersim Community Association in Berlin, Unpublished MA Thesis, Middle East Technical University 2010.

Akgül S., Yakin Tarihimizde Dersim Isyanlari ve Gerçekler, Istanbul 1992.

Aksoy G.,‘Anadolu Aleviligi’nden Dersim’e: Alevi Tarihine Cografi Bir Giriş, Ankara 2009.

Aksoy G., Dersim Alevi Kürt Mitolojisi: Raa Hag’da Dinsel Figürler, Istanbul 2006.

Aksoy G., Dersim: Alevilik, Ermenilik, Kürtlük, Ankara 2012.

Akyürekli M., Dersim Kürt Tedibi 1937–1938, Istanbul 2011.

Algör I., Ma Sekerdo Kardaş? N’etmişiz Kardaş?: ‘Dersim38’ Tanikliklari, Istanbul 2010.

Aslan Ş. (eds.), Herkesin Bildigi Sir: Dersim, Istanbul 2010.

Aslan Ş. (eds.), Pülümür, Ankara 2016.

Başlangiç C., Korku Tapinagi: Güçlükonak-Silopi-Lice-Tunceli, Istanbul 2001.

Bayrak M., Dersim-Koçgiri: Te’dib, Tenkil, Taqtil, Tehcir, Temsil, Temdin, Tasfiye, Ankara 2010.

Beyi Y.B., Süngü ve Yara: Dersim ’38 Katliam ve Sürgün Tanikliklari, Ankara 2012.

Beşikçi I., Tunceli Kanunu (1935) ve Dersim Jenosidi, Istanbul 1990.

Bilmez B., Kayacan G., Aslan, Ş., Toplumsal Bellek, Kuşaklararasi Aktarim ve Algi: Dersim’38’i Hatirlamak, Istanbul 2011.

Bruinessen M.V., Agha, Shaikh, and State: The Social and Political Structures of Kurdistan, London 1992.

Bruinessen M.V., ‘Aslini Inkâr Eden Haramzadedir!’: The Debate on the Ethnic Identity of the Kurdish Alevis, in: K. Kehl-Bodrogi, B. Kellner-Heinkele, A. Otter-Beaujean (eds.), Syncretistic Religious Communities in the Near East, Leiden 1997.

Bruinessen M.V., Constructions of Ethnic Identity in the Late Ottoman Empire and Republican Turkey: the Kurds and their Others, paper presented at the workshop Social Identities in the Late Ottoman Empire, New York, Middle Eastern Studies, 8 March 1997.

Bruinessen M.V., Genocide in Kurdistan? The Suppression of the Dersim Rebellion in Turkey (1937–1938) and the Chemical War Against Iraqi Kurds (1988), in G.J. Andreopoulos (eds.), Conceptual and Historical Dimensions of Genocide, Pennsylvania 1994, pp. 141–70.

Bruinessen M.V., Kurdish Society, Nationalism and Ethnicity, Refugee Problems, in P.G. Kreyenbroek, S. Sperl (eds.), The Kurds: A Contemporary Overview, London 1992.

Bruinessen M.V., Nationalisme Kurde et Ethnicités Intra-Kurdes, “Peuples Méditerranéens,” no. 68/69, 1994, pp. 185–215.

Bruinessen M.V., Race, Culture, Nation and Identity Politics in Turkey: Some Comments, paper presented at the Mica Ertegün Annual Turkish Studies Workshop on Continuity and Change: Shifting State Ideologies from Late Ottoman to Early Republican Turkey, 1890–1930, Princeton University, 24–26 April 1997.

Bruinessen M.V., Kurdish Ethno-Nationalism Versus Nation-Building States: Collected Articles, Istanbul 2000.

Bruinessen M.V., Kurds, States and Tribes, in F.A. Jabar, H. Dawod (eds.), Tribes and Power: Nationalism and Ethnicity in the Middle East, London 2002.

Connerton P., Social Memory, in How Societies Remember, Cambridge 1989.

Cengiz S., Dersim ve Dersimli, Marne 1995.

Çem M., Dęrsim Merkezli Kürt Aleviligi: Etnisite, Dini Inanç, Kültür ve Direniş, Istanbul 2011.

Çem M., Dersim’de Alevilik, Istanbul 1995.

Çem M., Taniklarin Diliyle Dersim ’38, Istanbul 1999.

Çem M., Türkçe Açiklamali Kirmancca (Zazaca) Gramer, Diyarbakir 2003.

Çem M., Qurzeli Usiv’in 70 Yili, Istanbul 2014.

Çiya S., Dersim Yazilari, Istanbul 1998.

Darkot B., Tunceli Üzerine Cografi Görüşler, Istanbul 1943.

Demir H., Dersim’den Tunceli’ye: 38 Katliami Tanikliklari, Istanbul 2011.

Demir R., Feodalizmin Devlete Isyani ve Dersim Olaylari, Ankara 2011.

Deniz D., Yol/Rę: Dersim Inanç Sembolizmi: Antropolojik Bir Yaklaşim, Istanbul 2012.

Dersimi M.N., Günümüz Türkçesiyle Kürdistan Tarihinde Dersim, Istanbul 1994.

Dinç P., Novels and Short Stories as Products of Nationalist Competition: the Case of Dersim 1937–1938 in Turkish Politics and Literature, “Nationalities Papers: The Journal of Nationalism and Tenacity,” vol. 46, no. 1, 2017, pp. 144–157.

Dogan A.E., Tuna Ş.G., Tunceli/Dersim’de Tembelligin Kültürelleştirilmesi: Emek Süreçlerinin Özgünlükleri Çerçevesinde Bir Bakiş, “Iktisat Dergisi,” no. 515/516, 2011, pp. 81–93.

Dogan Y., Savrulanlar: Dersim 1937–1938 Hatta 1939, Istanbul 2012.

Düzgün M., Tayęlawikę Dęrsimi: Şiwari: Agitlar/Dersim Türküleri, Kista 1992.

Düzgün M., Comerd M., Tornecengi H., Dersim De Diwayi, Qese Pi-Kalikan, Erf u Mecazi, Çibenoki, Xeletnayeni/Dersim’de Dualar, Atasözleri, Mecazlar, Bilmeceler, Şaşirtmacalar, Stockholm 1992.

Fentress J., Wickham C., Social Memory, Oxford 1992.

Firat H., Tunceli Otuzsekiz ve Mirze: Konuşma Destani, Istanbul 2010.

Gezik E., Dinsel, Etnik ve Politik Sorunlar Baglaminda Alevi Kürtler, Ankara 2004.

Gültekin A.K., Tunceli’de Sünni Olmak: Ulusal ve Yerel Kimlik Ögelerinin Tunceli-Pertek’te Et-nolojik Tetkiki, Istanbul 2010.

Gültekin A.K., Tunceli’de Kutsal Mekân Kültü, Ankara 2004.

Günday B.F., ‘Adin Perihan Olsun’: Diyap Aga’nin Torunu Ane Hatun’un Hikayesi, Istanbul 2016.

Günel N., Dersim Isyani, Istanbul 2010.

Greve M., Tu Temburî Ez Perde Me: Religious Music in and from Dersim/Tunceli, Lecture Series in the Autumn & Winter 2017/2018: Aesthetic Dimensions of Alevi Cultural Heritage, Istanbul 2018.

Hepkon Z., Aydin S., Aslan Ş. (eds.), Dersim’i Parantezden Çikarmak: Dersim Sempozyumu’nun Ardindan, Istanbul 2013.

Işik H., Arevik: Dersim Tertelesinde Bir Ermeni Kizi, Ankara 2013.

Jongerden J., The Settlement Issue in Turkey and the Kurds: An Analysis of Spatial Policies, Modernity

and War, Leiden–Boston 2007.

Jwaideh W., Kurdish National Movement: Its Origins and Development, New York 2006.

Karataş H., Gece Kelebegi/Perperik-a Söe, Istanbul 2010.

Karataş H., On Iki Dagin Sirri, Bir Göz Aglarken, Istanbul 2012.

Karataş H., Ejma’nin Rüyasi, Istanbul 2017.

Kaya A., Başlangicindan Günümüze Dersim Tarihi, Istanbul 1999.

Kaygusuz S., Yüzünde Bir Yer, Istanbul 2009.

Miller D.E., Miller L., An Oral History Perspective on Responses to the Armenian Genocide, in R.G. Hovannisian (eds.), The Armenian Genocide in Perspective, New Jersey 1986, pp. 187–203.

Mungan M. (eds.), Bir Dersim Hikâyesi, Istanbul 2012.

Munzuroglu D., Toplumsal Yapi ve Inanç Baglaminda Dersim Aleviligi, Ankara 2004.

Neyzi L., ‘Ben Kimim?’ Türkiye’de Sözlü Tarih, Kimlik ve Öznellik, Istanbul 2013.

Olaganüstü Hal Bölge Valiligi Ihdasi Hakkinda Kanun Hükmünde Kararname, http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/4.5.285.pdf (accessed: 10.06.2019).

Oruçoglu M., Dersim, Istanbul 1997.

Öz B., Dersim Olayi, Istanbul 2004.

Özcan M., Taniklarin Dilinden Pęrî Vadisi, Istanbul 2012.

Özdemir H., Rejim ve Asker, Istanbul 1989.

Öztürk H., Tarihimizde Tunceli ve Ermeni Mezalimi, Ankara 1984.

Pamukçu E., Dersim Zaza Ayaklanmasinin Tarihsel Kökenleri, Istanbul 1992.

Ritchie D.A., Doing Oral History – A Practical Guide, New York 1995.

Solgun C., Dersim… Dersim… Yüzleşmezsek Hiçbir Şey Geçmiş Olmuyor, Istanbul 2010.Sözen Ü., Sembollerde Cemaati Aramak ve Kimligi Yeniden Kurmak: Dersim’de Hafiza, Yerellik ve Siyaset, “Praksis,” vol. 42, 2016, pp. 553–581.

Sözen Ü., Neo-Dersim Kültür Alani: Siyaset ve Piyasa Ekseninde Hafizanin ve Kültürün Nesneleşmesi, in Ş.G. Tuna, G. Orhan (eds.), Dört Daga Sigmayan Kent: Dersim Üzerine Ekonomi-Politik Yazilar, Istanbul 2013, pp. 249–305.

Taş C., Daglarin Kayip Anahtari: Dersim 1938 Anlatilari, Istanbul 2010.

Timuroglu V., Dersim Tarihi, Ankara 1991.

Tuna Ş.G., Güneş B., Munzur’dan Şirket Yaratmak: Munzur A.Ş. Üzerinden Dersim’de Sermaye Birikiminin Dinamikleri,“Praksis,” vol. 28, 2012, pp. 99–119.

Tuna Ş.G., Orhan G. (eds.), Dört Daga Sigmayan Kent: Dersim Üzerine Ekonomi-Politik Yazilar, Istanbul 2013.

Türker Y., Kisa, Süper Vali’ler Tarihi, in Radikal, 22 August 2011.

Ugurlu N., Kürt Milliyetçiligi: Dersim 1937 Seyit Riza Isyani, Istanbul 2011.

Ulug N.H., Derebeyi ve Dersim, Ankara 1931.

Ulug N., Tunceli Medeniyete Açiliyor, Istanbul 1939.

Üskül Z., Olaganüstü Hal Üzerine Yazilar, Istanbul 2003.

Vali A., Genealogies of the Kurds: Constructions of Nation and National Identity in Kurdish Historical Writing, in Abbas Vali (eds.), Essays on the Origins of Kurdish Nationalism, California 2003, pp. 58–107.

Yagan E., Dersim Defterleri: Beyaz Dag’da Bir Gün, Istanbul 2013.

Yildirim H., Ema Lenge: Une Femme Témoigne sur les Massacres au Kurdistan-Dersim, 1937–1938, Paris 2001.

Yildiz C., Dersim Dile Geldi: 1938, in Çocuklari Konuştu, Istanbul 2008.

Yildiz M., Dersim’in Etno-Kültürel Kimligi ve 1937–1938 Tertelesi, Istanbul 2014.

Zelyut R., Dersim Isyanlari ve Seyit Riza Gerçegi, Ankara 2010.

Zürcher E.J., Turkey: A Modern History, New York 1998.

Opublikowane
2020-05-11
Dział
Artykuły i studia