Nieznośny ciężar przekazu czyli o przekładzie źródeł mówionych w badaniach oral history

Autor

  • Wiktoria Kudela-Świątek Narodowe Centrum Nauki, Polska

DOI:

https://doi.org/10.26774/wrhm.26

Słowa kluczowe:

oral history, tłumaczenie, źródła mówione, Polacy w Kazachstanie, pamięć

Abstrakt

This text has come to life from the belief that there is a need of reflection on the issue of translation of oral history accounts as a part of researcher’s technique. In spite of the importance of the quality of narrative sources translations, this subject is often disregarded by researchers dealing with oral history not only in Poland but also abroad. So far only the British oral history researchers have been interested in this subject. Therefore in my own observations I focused on the questions of genre classification of oral history narrations, existence of cultural community between the interviewee and the researcher, including the question of whether the researcher knows the language of the researched group or people, I also considered social and cultural background in translations of biographic narrations. I find these matters crucial for proper understanding and translation of biographic narrations content to the reader’s language.

Issues raised by me are illustrated with examples of translations prepared for my recent research on national and religious repression in memory of the Poles in Kazakhstan. This choice was motivated by the intention to present my methodological remarks on the most challenging translation available. Most of the analyzed narrations were recorded in Russian, Ukrainian, Polish as well as their numerous dialect variations.

Drawing researchers’ attention to language perspective of recorded and analyzed narrations makes one conscious that each time a narration is presented in an academic text, it has already been altered in many ways by the researcher. Therefore I present various methodological proposals, share my observations and indicate that it is necessary to continuously improve one’s research technique when translating and analyzing foreign oral sources. 

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Wiktoria Kudela-Świątek - Narodowe Centrum Nauki, Polska

Wiktoria Kudela-Świątek – doktor historii, tłumaczka, absolwentka historii i filologii rosyjskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Członek International Oral History Association i Polskiego Towarzystwa Historii Mówionej. Jest członkiem redakcji rocznika „Krakowskie Pismo Kresowe”. Jej zainteresowania badawcze związane się głównie z metodologią oral history, zwłaszcza w ujęciu narratywistycznym i lingwistycznym oraz z problematyką miejsc pamięci, krajobrazu kulturowego, świadomości historycznej i pamięci zbiorowej Polaków w Związku Sowieckim, a także językowego obrazu świata osób rosyjskojęzycznych i bilingwalnych. Od 2012 r. pracuje w Narodowym Centrum Nauki jako Koordynator Dyscyplin Nauk Humanistycznych, Społecznych i o Sztuce.

Bibliografia

Andrews M., Monoglot abroad. Working through problems of translation, “Oral History Society”, (1995)

Applications of Linguistics, red. Perren G.,  Trim J., Cambridge 1971

Biographical Research Methods, red. Mille R.t. II, London–Thousand Oaks–New Delhi 2005

Bobran M., Rusycyzmy składniowe w języku polskim, „Język Rosyjski”, nr 5 (1988)

Burszta W., Antropologia kultury, Poznań 1998

Garda I., Ikdienas stāstījumi mūsdienu folkloras aspektā, Aktuālas problēmas literatūras zinātnē, Liepāja 2007

Hesse-Biber Sh. N, Leavy P., The practice of qualitative research, London 2006

History Reader, red. Armitage S.H., Hart P., Weathermon K., Linkoln–London 2002

Kazachstańscy Polacy, red. Groblewska C., Warszawa 1996

Kość K., Żywi we wspomnieniach. Doświadczenie śmierci w relacjach polskich zesłańców w ZSRR (w latach 1940–1946), Wrocław 2008

Leydesdorff S., Surviving the Bosnian Genocide. The Women of Srebrenica Speak, przeł. Richardson K., Bloomington 2011.

Nida E., Toward a Science of Translation, Leiden 1964

Oral History. Dialog with Society, red. Garda-Rozenberga I., Riga 2012 (e-book)

Skultans V., Between Experience and Text in Ethnography and Oral History, http://www.elore.fi/arkisto (dostęp: 12 X 2008 r.)

Socjologiczne aspekty przekładu, red. Fast P., Katowice–Warszawa 2004

Stałość i zmienność tożsamości, red. Dyczewski L.,  Szulich-Kałuża J.,  Szwed R., Lublin 2010

The Oral History Reader, red. Perks R., Thomson A., London 1998

Tutak K., Leksykalne nieczasownikowe wykładniki modalności epistemicznej w autobiografiach, Kraków 2003

Wspomnienia repatriantów z Kazachstanu, wysiedlonych w latach 30. XX wieku w głąb ZSRR, red. Kudela W., Kraków 2008

Влахов C., Флорин C., Непереводимое в переводе, Москва 2009

Модестов B., Художественный перевод. История. Теория. Практика, Москва 2006

Pobrania

Opublikowane

2012-10-30

Jak cytować

Kudela-Świątek, W. (2012). Nieznośny ciężar przekazu czyli o przekładzie źródeł mówionych w badaniach oral history. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 2, 5–35. https://doi.org/10.26774/wrhm.26

Numer

Dział

Artykuły i studia

Inne teksty tego samego autora