Początki piłki nożnej kobiet w Polsce: doświadczenia zawodniczek klubu Czarni Sosnowiec
DOI:
https://doi.org/10.26774/wrhm.399Słowa kluczowe:
historia mówiona, PRL, piłka nożna, piłka nożna kobiet, doświadczenia, płećAbstrakt
Artykuł poświęcony jest doświadczeniom byłych zawodniczek klubu Czarni Sosnowiec w okresie początków profesjonalizacji piłki nożnej kobiet w Polsce w latach 80. XX w. Mimo licznych różnic w opowieściach pięciu byłych sosnowieckich piłkarek dotyczących okresu przed dołączeniem do klubu, można dostrzec podobieństwa w ich wspólnym, choć odmiennym pod względem chronologicznym, doświadczeniu gry w Czarnych i wkraczaniu do męskiej dyscypliny sportowej, za jaką często uznawana jest piłka nożna, a także funkcjonowania w niej. Analizowane wypowiedzi uwidaczniają relacje płci obowiązujące w piłce nożnej oraz zmiany zachodzące w jej kulturowym postrzeganiu.
Downloads
Bibliografia
Buryta R., Stefanik R., Piłka nożna kobiet na Pomorzu Zachodnim w latach 1957–2006, [w:] Piłka nożna na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–2006, red. J. Eider, Szczecin 2006, s. 183–201.
Butler J., Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, tłum. K. Krasuska, Warszawa 2008.
Drygalski A., Czarni Sosnowiec: Szczęśliwa trzynastka, [w:] Piłkarki. Urodzone, by grać, red. A. Drygalski, Z. Walczak, Warszawa 2022, s. 172–175.
Drygalski A., Irena Półtorak: Matka Polka, [w:] Piłkarki. Urodzone, by grać, red. A. Drygalski, Z. Walczak, Warszawa 2022, s. 92–95.
Jakubowska H., Antonowicz D., Kossakowski R., Female Fans, Gender Relations and Football Fandom. Challenging the Brotherhood Culture, Abingdon, New York 2021.
Jakubowska H., Byczkowska-Owczarek D., Girls in football, boys in dance. Stereotypization processes in socialization of young sportsmen and sportswomen, „Qualitative Sociology Review”, t. 14 (2018), nr 2, s. 12–28.
Jakubowska H., Gra ciałem. Praktyki i dyskursy różnicowania płci w sporcie, Warszawa 2014.
Jakubowska H. , Kossakowski R., Antonowicz D., Polskie fanki w męskim świecie kibiców – problemy badawcze, stan wiedzy i najważniejsze kategorie analizy, „Kultura i Społeczeństwo”, t. 61 (2017), nr 2, s. 43–62.
Jakubowska H., Stadion z perspektywy płci, [w:] Futbol i cała reszta. Sport w perspektywie nauk społecznych, red. R. Kossakowski, K. Stachura, A. Strzałkowska, M. Żadkowska, Pszczółki 2013, s. 57–69.
Kita A., Geneza i rozwój piłki nożnej kobiet w Polsce do 2010 roku, Tarnowskie Góry 2014.
Kita A., Piłka nożna kobiet w działalności Uczniowskiego Klubu Sportowego „Victoria” S.P.2 Sianów w latach 1997–2012, Częstochowa 2013.
Kita A., Uczniowski Klub Sportowy „GOL” Częstochowa. Geneza i rozwój kobiecej drużyny piłkarskiej (1996–2008), Częstochowa 2010.
Kluczyńska U., Sport jako obszar konstruowania tożsamości mężczyzn. Znaczenia wpisane w sport i możliwości ich definiowania, [w:] Męskość jako kategoria kulturowa. Praktyki męskości, red. M. Dąbrowska, A. Radomski, Lublin 2010, s. 86–99.
Kurkowska-Budzan M., Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, r. 1 (2011), s. 9–34.
Mazur Z., Organista N., Dziubiński Z., Konstruowanie kobiecości i męskości w sporcie na przykładzie języka sportowych przekazów prasowych w „Gazecie Wyborczej”, „Studia Socjologiczne”, nr 1 (2018), s. 195–218.
Melosik Z., Piłka nożna. Tożsamość, kultura i władza, Poznań 2017.
Messner M.A., Taking the Field: Women, Men and Sports, Minneapolis 2002.
Owsiański J., Siwiński T., Historia futbolu wielkopolskiego, Poznań 2013.
Papuczys J., Tour de France jako przedstawienie kulturowe, Kraków 2015.
Piłkarki. Urodzone, by grać, red. A. Drygalski, Z. Walczak, Warszawa 2022.
Portelli A., Odkrywając historię mówioną, Wrocław 2022.
Skalik M., Zespołowe gry sportowe kobiet w Polsce w latach 1945–1989, Częstochowa 2020.
Stefanik R., Futbol w cieniu komitetów. Piłka nożna a władza w województwie szczecińskim w latach 1945–1989, Szczecin 2016.
Szafkowski Z., 20 lat piłki nożnej kobiet w Gorzowie Wielkopolskim (1984–2004), Gorzów Wielkopolski 2005.
Wasielewska K., Polka Gola! O kobietach w futbolu, Warszawa 2024.
Woźniak W., Zawodowe amatorstwo? Futbol w okresie PRL w relacjach polskich piłkarzy, [w:] Sport i turystyka. Uwarunkowania historyczne i wyzwania współczesności, red. M. Kazimierczak, J. Kosiewicz, Poznań 2013, s. 537–550.
Żmuda-Pałka M., Abouna M.S., The sociohistorical challenges to the development of women’s
football in Poland, „The International Journal of the History of Sport”, t. 40 (2023), nr 13, s. 1216–1238.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Wprowadzone na stronie dane użytkowników wykorzystywane są wyłącznie do celów umożliwiających wydawanie Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej. Dane w postaci adresów mailowych, nazw i innych informacji o użytkowniku nie będą udostępniane osobom trzecim w innym zakresie i do innych celów.
