Stanisława Girsztoft: „Żeby nigdy się nie załamać w życiu, jeżeli spotykają [człowieka] jakieś trudności, trzeba trochę cierpliwości i mieć nadzieję”. Wspomnienia z deportacji na Syberię
DOI:
https://doi.org/10.26774/wrhm.428Słowa kluczowe:
Stanisława Girsztoft, Kowno, deportacje Polaków na Syberię, repatriacja, Związek SybirakówAbstrakt
Edycja źródłowa obejmuje relację biograficzną Stanisławy Girsztoft (ur. 1932 r.), która w 1948 r. została deportowana na Syberię i spędziła tam blisko osiem lat (do 1956 r.). Narracja skupia się głównie na jej wspomnieniach dotyczących pobytu na Syberii i pracy jako rębacz lasu, ale też na relacjach międzyludzkich w skrajnych sytuacjach i późniejszej działalności w Związku Sybiraków. Opowieść zawiera też wspomnienia z domu rodzinnego i okresu dzieciństwa spędzonego pod Kownem.
Downloads
Bibliografia
Anušauskas A., Lietuvių Tautos Sovietinis Naiki-nimas 1940–1958 Metais, Vilnius 1996.
Bazan C., Piórem zesłańca i żołnierza. Dzienniki i listy z lat 1941–1947, oprac. M. Ruchniewicz, Wrocław 2022.
Borkowski I., Współczesny prasowy wywiad dziennikarski: techniki prowadzenia, opracowanie, publikacja, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, R. 1 (2011), s. 57–79.
Bradel K., Bunkiewicz J., Sitarek T., Wysocki W., Wywiezieni jako pierwsi. Wspomnienia ofiar deportacji z 10 lutego 1940 r., oprac. M. Jakimowicz, Wrocław 2023.
Brejter W., Bugajska T., Śmigielska A., Niechciana pierwsza podróż. Wspomnienia dzieci zesłanych w latach 1940–1941 w głąb ZSRR, oprac. M. Jakimowicz, M. Ruchniewicz, Wrocław 2024.
Cierpieniu – prawdę, zmarłym – modlitwę. Miejsca polskiej pamięci w Rosji. Katalog wystawy, red. S. Kalbarczyk, Warszawa 2015.
Ciesielski S., Hryciuk G., Srebrakowski A., Masowe deportacje ludności w Związku Radzieckim, Toruń 2004.
Dieckmann Ch., Niemiecka polityka okupacyjna na Litwie w latach 1941–1944. Podsumowanie, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, nr 13 (2017), s. 80–109.
Eberhardt P., Przemiany narodowościowe na Litwie, Warszawa 1997.
Girsztoft S., Jeszcze pożyjesz jak normalny człowiek. Syberyjskie wspomnienia Stanisławy Girsztoft, red. D. Bożyk, Juszkowo 2024.
Grunskis E., Lietuvos gyventojų trėmimai 1940–1941, 1945–1953 metais, Vilnius 1996.
Jankauskaite L., Kauno IX forto muziejus: kultūros politikos įtaka muziejaus ekspozicijų formavimui, Kaunas 2021 [maszynopis].
Jarząbek M., Podręcznik do historii mówionej, Warszawa 2024.
Juszkowo i Borzęcin w opowieściach mieszkańców. Część II, red. D. Bożyk, A. Knopa, Juszkowo 2024.
Karkowska M., Biografie i badania biograficzne – pojęcia, tworzywo, funkcje. Dlaczego warto gromadzić wspomnienia?, „Biografistyka Pedagogiczna”, t. 6 (2021), nr 1, s. 263–277.
Karvyalis V.A., The Liberation of the Lithuanian SSR from Hitler’s Occupation (1944–1945), Vilnius 1975.
Kaźmierska K., Wywiad narracyjny – technika i pojęcia analityczne, [w:] Biografia a tożsamość narodowa, red. M. Czyżewski, A. Piotrowski, A. Rokuszewska-Pawełek, Łódź 1996, s. 61–72.
Malinauskaitė G., Holocaust narrative(s) in Soviet Lithuania: The case of the Ninth Fort Museum in Kaunas, [w:] Growing in the Shadow of Antifascism. Remembering the Holocaust in State-Socialist Eastern Europe, red. K. Bohus, P. Hallama, S. Stach, Budapest–Vienna–New York 2022, s. 109–127.
Rokuszewska-Pawełek A., Wywiad narracyjny jako źródło informacji, „Media, Kultura, Społeczeństwo”, nr 1 (2006), s. 17–28.
Ruchniewicz M., Repatriacja ludności polskiej z ZSRR w latach 1955–59, Warszawa 2000.
Rytelewska E., Prawne i polityczne aspekty przemieszczeń ludności polskiej z ZSRR do Polski w latach 1955–1959, „Studia Prawnoustrojowe”, nr 63 (2024), s. 369–388.
Sariusz-Skąpska I., Polscy świadkowie GUŁagu. Literatura łagrowa 1939–1989, Kraków 2002.
Skrzypek A., O drugiej repatriacji Polaków z ZSRR (1954–1959), „Kwartalnik Historyczny”, r. 98 (1991), nr 4, s. 63–74.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 15, cz. 2, Warszawa 1880–1914.
Snyder T., Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem i Stalinem, tłum. B. Pietrzyk, Warszawa 2011.
Szarota T., U progu zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie: Warszawa, Paryż, Amsterdam, Antwerpia, Kowno, Warszawa 2000.
Szczepuła B., Kod Heweliusza, Gdańsk 2006.
The Baltic and the Outbreak of the Second World War, red. J. Hiden, T. Lane, Cambridge 1992.
Wierzbicki M., Sowiecka polityka ekonomiczna na ziemiach wschodnich przedwojennej Polski (tzw. Zachodniej Ukrainie i Zachodniej Białorusi) w latach 1939–1941, „Pamięć i Sprawiedliwość”, t. 14 (1/2009), s. 201–235.
Zych E., Wspomnienia syberyjskie 1940–1946, oprac. M. Ruchniewicz, Wrocław 2023.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Wprowadzone na stronie dane użytkowników wykorzystywane są wyłącznie do celów umożliwiających wydawanie Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej. Dane w postaci adresów mailowych, nazw i innych informacji o użytkowniku nie będą udostępniane osobom trzecim w innym zakresie i do innych celów.
