Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history

Autor

  • Marta Kurkowska-Budzan Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Polska

DOI:

https://doi.org/10.26774/wrhm.5

Słowa kluczowe:

oral history, świadek historii, Alessandro Portelli, informator

Abstrakt

The article presents main trends that have been present in oral history of Anglo-Saxon, German and Polish cultures since the 1960s till today.

The thesis of the article is comprised in the text’s structure: an account of the history and methodological variety of oral history in terms of definitions given – now or in the past – to a person being interviewed. According to the author, these definitions reflect epistemological horizons of researchers’ expectations, the ethical aspects of their research subject choices and ethical status of oral history in contemporary culture.
“Informer” is a term taken from sociology. It is typical for the days when oral history tried to become part of the modernist paradigm dominant in the 1960s and 70s.

A crisis in epistemology in 1980s shifted the scientific interest to linguistic aspect of cognition, introducing the term “narrator” to oral history. The author discusses two trends in which this word appears along with a category of “experience”: a German biographical method which was popular also in Poland, and a method of research formulated under the influence of Alessandro Portelli, in which the main role is played by relations between a narrator/speaker and a historian.

On the other hand, the concept of “a witness to history”, predominant in Polish oral history, represents specific epistemological and ethical paradoxes which have their origins in circumstances, in which this domain of “civic historiography” was born.

Finally, the author focuses on ethical issues of conducting an interview, and a problem of transcribing and editing an oral narrative.

Pobrania

Brak dostęþnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Marta Kurkowska-Budzan - Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Polska

Marta Kurkowska-Budzan (ur. 1971) – dr hab. nauk historycznych, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, stypendystka Remarque Institute, New York University (2001) oraz United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie (2002). Członek redakcji amerykańskiego czasopisma naukowego „Oral History Review”, polskich czasopism naukowych: „Historyka. Studia Metodologiczne”, nowo powstałych: „Stan Rzeczy”, „Rocznik Antropologii Historii”, współpracownik kanadyjskiego „Oral History Forum d’histoire oral”. Autorka książek: Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnej symbolizacji przeszłości (Kraków 2009), Historia zwykłych ludzi. Angielska historiografia dziejów społecznych (Kraków 2003), współredaktorka Oral History. Challenges of Dialogue (Amsterdam–Philadelphia 2009).

Bibliografia

Abrams L., Oral History Theory, Routhledge 2010

Biografia a tożsamość narodowa, red. Czyżewski M., Piotrowski A., Rokuszewska-Pawełek A., Łódź 1997

Blumer H., Interakcjonizm symboliczny. Perspektywa i metoda, Kraków 2007

Chan S., Revisiting Joe Gould’s Secret, „The New York Times” z 17 VIII 2007

Denzin N. K., The Spaces of Postmodernism: Reading Plummer on Blumer, „Symbolic Interaction”, nr 2 (1990)

Denzin, N. K., Interpretive Biography, London 1989

Filipkowski P., Historia mówiona i wojna, Warszawa 2010

Frisch M, A Shared Authority. Essays on Craft and Meaning of Oral and Public History, Albany 1990

Historia mówiona. Elementarz, red. Dąbrowski R., Warszawa 2008

Holzer J., Oral History in Poland, „BIOS — Zeitschrift für Biographieforschung und Oral History“, Special Issue (1990)

Kałwa D., Historia mówiona w krajach postkomunistycznych. Rekonesans, „Historia i Kultura”, nr 18 (2010), http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/1887 (dostęp: 26 VI 2011 r.)

Kaźmierska K., Biografia i Pamięć. Na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z zagłady, Kraków 2008

Kaźmierska K., Doświadczenie wojenne Polaków a kształtowanie tożsamości etnicznej. Analiza narracji kresowych, Warszawa 1999

Kersten K., Historyk – twórcą źródeł, „Kwartalnik Historyczny”, R. 78 (1971)

Kurkowska-Budzan M., Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnej symbolizacji przeszłości, Kraków 2009

Kurkowska-Budzan M., Historia zwykłych ludzi. Współczesna angielska historiografia dziejów społecznych, Kraków 2003

Lundberg F., The Rockefeller Syndrome, New York 1975

Metoda biograficzna w socjologii, red. Włodarek J., Ziółkowski M., Hałas E., Warszawa-Poznań 1990

Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. Markowski A., Warszawa 1999

Pamiętnik X Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie, 17–21 września 1968 r. Referaty plenarne. Sekcje VII–XI, Warszawa 1968

Portelli A., Sulla specificita della storia orale, „Primo Maggio” (1979)

Portelli A., The Death of Luigi Trastuli and Other Stories. Form and Meaning in Oral History, Albany 1991

Rokuszewska-Pawełek A., Chaos i przymus. Trajektorie wojenne Polaków – analiza biograficzna, Łódź 2002

Semantyka Historyczna, wyb. i oprac. Orłowski H., Poznań 2001

Socjologia i społeczeństwo polskie, red. Kaźmierska K., Łódź 1995

Structures of Social Action, red. Atkinson J. M., Heritage J., Cambridge 1984

Thomas W., Znaniecki F., Chłop polski w Europie i Ameryce, Warszawa 1976

Thompson P., The Edwardians: The Remaking of British Society, London 1975

Thompson P., The Voice of the Past: Oral History, Oxford 2000

Thomson A., Four Paradigm Transformations in Oral History, „The Oral History Review” (2007)

Pobrania

Opublikowane

2011-10-30

Jak cytować

Kurkowska-Budzan, M. (2011). Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 1, 9-34. https://doi.org/10.26774/wrhm.5

Numer

Dział

Artykuły i studia