Pamięć o ojcu. Refleksje z rozmów z rodzinami katyńskimi. Rekonesans badawczy
DOI:
https://doi.org/10.26774/wrhm.69Słowa kluczowe:
Historia mówiona, oral history, II wojna światowa, Katyń, kłamstwo katyńskie, komunizmAbstrakt
The article analyzes biographical narrations referring to the daily life of families of the victims murdered by Soviet troops in Katyn and other places in the former USSR. The text includes 12 biographical interviews and recorded memories of Katyn families. The text describes the years from the interwar period to the fall of Communism in Poland. The article describes memories of the Second Polish Republic period when families of Polish officers constituted the highest social class, about the moment of saying goodbye to a father who was setting off to the front and then was taken prisoner by Soviets. Using postcards and letters sent from prisoner-of-war camps, which are attached to the article, the author presents the context of the correspondence of families with their close relatives, the sudden break of this correspondence and the anxiety connected with this lack of messages from the camps. The author carries out a detailed analysis of the process of impossibility of accepting the death of loved ones by their families. The text also addresses the issue of the “Katyn lie” and its influence on the lives of families in the Polish People’s Republic, celebrating holidays, their social status after the Second World War and many others. Being aware that the topic is far from being fully described, the author poses a few significant research questions at the end of the discussion that require further analysis.
Downloads
Bibliografia
Abrams L., Oral History Theory, Londyn 2010
Bauman Z., Nowoczesność i Zagłada, Kraków 2009
Białe plamy – czarne plamy. Sprawy trudne w relacjach polsko-rosyjskich (1918–2008), red. Rotfeld A. D., Torkunow A. W., Warszawa 2010
Biuletyny Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Grudzień 1954 – listopad 1956, oprac. Chudzik W. i in., Warszawa 2009
Charków–Katyń–Twer–Bykownia. W 70. rocznicę zbrodni katyńskiej, red. Kola A., Sziling J., Toruń 2011
Chrobaczyński J., Dramatyczny rok 1943. Postawy i zachowania społeczeństwa polskiego w rozstrzygającym roku II wojny światowej, Rzeszów–Kraków 2012
Ciesielski S., Polacy w Kazachstanie w latach 1940–1946. Zesłańcy lat wojny, Wrocław 1996
Deportacje obywateli polskich z Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi w 1940 roku, red. Komogorow W. i in., Warszawa–Moskwa 2003
Goebbels J., Dzienniki, t. 3: 1943–1945, oprac. Król E. C., Warszawa 2014
Jaczyński S., Zagłada oficerów Wojska Polskiego na Wschodzie. Wrzesień 1939–maj 1940, Warszawa 2006
Jankowski S. M., Czterdziestu co godzinę, Warszawa 2001
Kalbarczyk S., Białoruska lista katyńska – brakujący element prawdy o zbrodni katyńskiej, „Zeszyty Katyńskie”, nr 23 (2008)
Katyń. Dokumenty zbrodni, t. 1: Jeńcy niewypowiedzianej wojny. Sierpień 1939 – marzec 1940, oprac. Materski W. i in., Warszawa 1995
Katyń. Dokumenty zbrodni, t. 2: Zagłada. Marzec–czerwiec 1940, oprac. Materski W. i in., Warszawa 1998
Kaźmierska K., Biografia i pamięć. Na przykładzie pokoleniowego doświadczenia ocalonych z zagłady, Kraków 2008
Kolbuszewski J., Cmentarze, Wrocław 1996
Korzeniewski B., Transformacja pamięci. Przewartościowania w pamięci przeszłości a wybrane aspekty funkcjonowania dyskursu publicznego o przeszłości w Polsce po 1989 roku, Poznań 2010
Król E. C., Polska i Polacy w propagandzie narodowego socjalizmu w Niemczech 1919–1945, Warszawa 2006
Kunert A. K., Katyń. Ocalona pamięć, Warszawa 2010
Kurkowska-Budzan M., Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnej symbolizacji przeszłości, Kraków 2009
Kurkowska-Budzan M., Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, R. 1 (2011)
Kusiak F., Życie codzienne oficerów Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1992
Jaźwiński P., Oficerowie i dżentelmeni. Życie prywatne i służbowe kawalerzystów Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2011
Kwiatkowski P. T. i in., Między codziennością a wielką wojną. Druga wojna światowa w pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego, Gdańsk–Warszawa 2010
Łagojda K., Tropem listy białoruskiej, „Pamięć.pl”, nr 4 (2014)
Lebiediewa N., Komisja specjalna i jej przewodniczący Burdenko, „Zeszyty Katyńskie”, nr 23 (2008)
Letnia Szkoła Historii Najnowszej 2013. Referaty, red. Adamus A. M., Kamiński Ł., Warszawa 2014
Maresch E., Katyń 1940. Dowody zdrady Zachodu: Dokumenty z brytyjskich archiwów, Warszawa 2014
Maruszewski T., Inflacja wyobraźni jako źródło zniekształceń pamięci autobiograficznej, „Studia Psychologiczne”, (2002)
Maruszewski T., Pamięć autobiograficzna, Gdańsk 2005
Materski W., Katyń. Nasz ból powszedni, Warszawa 2008
Maubach F., Świadek historii. Swobodne wspominanie a krytyka źródła historycznego – o ambiwalencji metody z zachodnioniemieckiej oral history około roku 1980, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, R. 3 (2013)
Peszkowski Z., Jędrejek G., Zbrodnia katyńska w świetle prawa, Warszawa–Pelplin 2004
Piłsudski J., Myśli i wypsknięcia, Warszawa 2010
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, t. 3, red. Spanily A., Gdynia 2003
Prawo osobowe. Postępowanie o ubezwłasnowolnienie, postępowanie o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu, oprac. Różański I., Kraków 1946
Przewoźnik A., Adamska J., Katyń. Zbrodnia, prawda, pamięć, Warszawa 2010
Przewoźnik A., Adamska J., Zbrodnia Katyńska. Mord, kłamstwo, pamięć, Kraków 2011
Ratkowska-Widlarz L., Narracje (relacje świadków) w warsztacie antropologa kultury. Pamięć i antropologia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, R. 1 (2011)
Rokuszewska-Pawełek A., Chaos i przymus. Trajektorie wojenne Polaków – analiza biograficzna, Łódź 2002
Rosja a Katyń, red. Dzienkiewicz A., Warszawa 2010
Słowa w służbie nienawiści, red. Bartuś A., Oświęcim 2013
Stawanie się społeczeństwa. Szkice ofiarowane Piotrowi Sztompce z okazji 40-lecia pracy naukowej, Flis A., Kraków 2006
Szacka B., Czas przeszły, pamięć, mit, Warszawa 2006
Szkice nad twórczością Józefa Mackiewicza, red. Zybura M., Warszawa 1990
Szopa G., Zbrodnia katyńska w świetle polskojęzycznej prasy okupacyjnej, „Rocznik Historyczno-Archiwalny”, t. 18 (2004)
Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2003
W sześćdziesiątą rocznicę zbrodni, red. Kola A., Sziling J., Toruń 2001
Zaremba, M. Wielka trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys, Kraków 2012
Zbrodnia Katyńska. Polskie śledztwo, „Zeszyty Katyńskie”, nr 20 (2005)
Zbrodnia Katyńska. W kręgu prawdy i kłamstwa, red. Kalbarczyk S., Warszawa 2010
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2014 Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Wprowadzone na stronie dane użytkowników wykorzystywane są wyłącznie do celów umożliwiających wydawanie Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej. Dane w postaci adresów mailowych, nazw i innych informacji o użytkowniku nie będą udostępniane osobom trzecim w innym zakresie i do innych celów.
