Awangarda i outsiderzy. Rozważania o polskiej historii mówionej pomiędzy historią publiczną a dyskusją akademicką

Autor

  • Wiktoria Kudela-Świątek Narodowe Centrum Nauki, Polska

DOI:

https://doi.org/10.26774/wrhm.98

Słowa kluczowe:

historia publiczna, dyskusja akademicka, Ośrodek KARTKA, ośrodek

Abstrakt

The main aim of this article is to analyse the essence and usefulness of beyond-academic usage of oral history as a particularly important part of public history. It discusses oral history as a part of public history as practised by some Polish socio-cultural institutions who concentrate on documenting people’s memories. The author focuses her attention of four centres documenting people’s accounts and their recordings collections. In her opinion, these main Polish centres are: the “Grodzka Gate – NN Theatre” in Lublin, the History Meeting House and the KARTA Centre, the “Topografie” Association in Łódź and the Remembrance and Future” Center in Wrocław. In order to be able to fully analyse separate social initiatives in Poland, one needs to, in the first place, pay attention to the uniqueness of oral history in the post-Communist countries. Having this context in mind, it is easier to present the way this technique has been adapted to the documentary arena in Poland. First and foremost, the author is most interested in what subjects are covered within the scope of programmes run by these institutions, and what picture of the past is promoted by these institutions in today’s public sphere. She also tackles issues connected with social archive studies conducted by the institutions she is talking about. It is her opinion, that by archiving the testimonies of witnesses to history, these institutions successfully fulfil their task: they do not make their findings and knowledge a secret, they do not treat it as something only a small group of chosen researchers on contemporary history can have access to. Instead, they make it available to anyone who is willing to learn history as presented in individual witnesses’ stories. Somewhere in the background remains the question of the avant-garde and outsiders division, as towards the end of the article the author wants to present as fully as possible the place of beyond-academic oral history in Poland as compared to oral history developed by academic circles.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Wiktoria Kudela-Świątek - Narodowe Centrum Nauki, Polska

Wiktoria Kudela-Świątek – doktor historii, tłumaczka, absolwentka historii i filologii rosyjskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Członek International Oral History Association i Polskiego Towarzystwa Historii Mówionej. Jest członkiem redakcji rocznika „Krakowskie Pismo Kresowe”. Jej zainteresowania badawcze związane są głównie z metodologią oral history, zwłaszcza w ujęciu narratywistycznym i lingwistycznym oraz z problematyką miejsc pamięci, krajobrazu kulturowego, świadomości historycznej i pamięci zbiorowej Polaków w Związku Sowieckim, a także językowego obrazu świata osób rosyjskojęzycznych i bilingwalnych. Od 2012 r. pracuje w Narodowym Centrum Nauki jako Koordynator Dyscyplin Nauk Humanistycznych, Społecznych i o Sztuce.

Bibliografia

Archiwistyka społeczna, red. Ziętal K., Warszawa 2014

Baum W., The Other Uses of Oral History, „The Oral History Review”, nr 1 (2007)

Blatti J., Public History and Oral History, „The Journal of American History”, nr 2 (1990)

Domańska E., Historie niekonwencjonalne. Refleksje o przeszłości w nowej humanistyce, Poznań 2006

Filipkowski P., Historia mówiona – jeszcze bardziej wernakularna?, „Kultura Współczesna”, nr 5 (2015)

Filipkowski P., Historia mówiona jako historia ratownicza, „Teksty Drugie”, nr 5 (2014)

Historia – dziś. Teoretyczne problemy wiedzy o przeszłości, red. Domańska E. Kraków 2014

Historia mówiona w świetle etnolingwistyki, red. Niebrzygowska-Bartmińska S., Wasiuta S., Lublin 2008

Historia mówiona w świetle nauk humanistycznych i społecznych, red. Szadura J., Niebrzegowska-Bartmińska S., Szumiło M., Lublin 2014

Jakubowski P., Sprawozdanie merytoryczne z działalności Domu Spotkań z Historią za okres: 1 stycznia – 31 grudnia 2014, http://www.dsh.waw.pl/UserFiles/sprawozdania/DSHSPRAWOZDANIE2014.pdf (dostęp: 30 I 2016 r.)

Kałwa D., Historia mówiona w krajach postkomunistycznych. Rekonesans, „Kultura i Historia”, nr 18 (2010)

Kean H., People, Historians, and Public History. Demystifying the Process of History Making, „The Public Historian”, nr 3 (2010)

Kubiszyn M., Edukacja wielokulturowa w środowisku lokalnym. Studium teoretyczno-empiryczne na przykładzie Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, Toruń 2007

Kubiszyn M., Edukacyjne implikacje projektu dokumentacyjnego i animacyjnego w środowisku lokalnym – między teorią a praktyką. „Historia Mówiona Miasta Lublina” Ośrodka Brama Grodzka – Teatr NN, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, R. 2 (2012)

Kudela-Świątek W., O zasadności i możliwości korzystania z archiwalnych nagrań biograficznych dla „padlinożerców” i nie tylko, „Rocznik Antropologii Historii”, nr 2 (2014)

Kultura pamięci. Studia i szkice, red. Chlewicka A., Kawski T., Bydgoszcz 2013

Lewandowska M., Oral history we współczesnej Polsce. Badania, projekty, stowarzyszenia, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, R. 1 (2011)

Niematerialne dziedzictwo kulturowe. Zakresy, identyfikacja, zagrożenia, t. 2, red. Adamowski J., Smyk K., Lublin‒Warszawa 2015

Oral History. An Anthology, red. Dunaway D. K., Brown W. K., Welmut Greek 1996

Pietrasiewicz T., Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” 1990–2010. Teatr NN 1990– 2010, Lublin 2010

Pietrasiewicz T., Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” 1990–2010. Artystyczne i animatorskie działania w przestrzeni miasta związane z pamięcią, Lublin 2010

Pietrasiewicz T., Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” 1990–2010. Animacja sieci w programie Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Lublin 2010

Trusiewicz F., Świadkowie historii. Wołyń usiany jest zapomnianymi polskimi grobami, http://www.gazetawroclawska.pl/artykul/32095,swiadkowie-historii,id,t.html (dostęp: 30 I 2016 r.)

Ziętal K., KARTA i archiwa społeczne, „Biuletyn EBIB”, nr 6 (2014)

Pobrania

Opublikowane

2015-10-30

Jak cytować

Kudela-Świątek, W. (2015). Awangarda i outsiderzy. Rozważania o polskiej historii mówionej pomiędzy historią publiczną a dyskusją akademicką. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 5, 111–139. https://doi.org/10.26774/wrhm.98

Numer

Dział

Artykuły i studia

Inne teksty tego samego autora