Generative AI

Wprowadzenie

Wrocławski Rocznik Historii Mówionej przyjmuje nowe możliwości oferowane przez narzędzia Generative AI, szczególnie w zakresie:

• generowania i eksploracji pomysłów badawczych,
• wspierania autorów w wyrażaniu treści w języku obcym,
• przyspieszania procesów badawczych i rozpowszechniania wyników badań.

Wrocławski Rocznik Historii Mówionej oferuje poniżej wytyczne dla autorów, redaktorów i recenzentów dotyczące korzystania z takich narzędzi, które mogą ewoluować w związku z szybkim rozwojem dziedziny AI.

Narzędzia Generative AI mogą produkować różnorodne formy treści, obejmujące generowanie tekstu, syntezę obrazów, dźwięku i syntetyzowania danych. Przykładowe narzędzia to ChatGPT, Copilot, Gemini, Claude, NovelAI, Jasper AI, DALL-E, Midjourney, Runway itp.

Chociaż Generative AI ma ogromne możliwości wspierające kreatywność autorów, istnieją pewne ryzyka związane z obecną generacją narzędzi Generative AI.

Obowiązki autorów

Autorzy są odpowiedzialni za oryginalność, ważność i integralność treści swoich artykułów zgłaszanych do Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej. Wybierając użycie narzędzi Generative AI, autorzy są zobowiązani do działania odpowiedzialnie i zgodnie z polityką redakcyjną czasopisma dotyczącymi autorstwa oraz zasadami etyki publikacyjnej.

Wrocławski Rocznik Historii Mówionej wspiera odpowiedzialne użycie narzędzi Generative AI, które uznają wysokie standardy bezpieczeństwa danych, poufności i ochrony praw autorskich w przypadkach takich jak:

• generowanie i eksploracja pomysłów badawczych,
• poprawność językowa,
• interaktywne wyszukiwanie online,
• tworzenie bibliografii,
• pomoc w kodowaniu danych.

Autorzy są odpowiedzialni za zapewnienie, że treść ich artykułów zgłaszanych do Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej spełnia wymagane standardy rygorystycznej oceny naukowej i akademickiej, badań i walidacji oraz jest tworzona przez autora. Narzędzia Generative AI nie mogą być wymieniane jako autorzy, ponieważ takie narzędzia nie są w stanie wziąć odpowiedzialności za treść w zgłaszanych artykułach ani zarządzać umowami licencyjnymi i prawami autorskimi.

Autorstwo wymaga wzięcia odpowiedzialności za treść artykułu, wyrażenia zgody na publikację w ramach umowy wydawniczej oraz udzielenia zapewnień umownych dotyczących integralności pracy. Są to wyłącznie obowiązki, które może wypełnić człowiek, a których nie mogą spełniać narzędzia Generative AI.

Autorzy muszą wyraźnie zaznaczyć w artykule wszelkie użycie narzędzi Generative AI poprzez oświadczenie, które zawiera: pełną nazwę używanego narzędzia (z numerem wersji), sposób jego użycia oraz powód użycia. W przypadku zgłoszeń artykułów do Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej, to oświadczenie musi być zawarte w pierwszym przypisie do tekstu.

Autorzy artykułów muszą ujawnić zamierzenia dotyczące wykorzystania narzędzi Generative AI na jak najwcześniejszym etapie kontaktu z Redakcją w celu uzyskania zgody – najlepiej na etapie przesłania propozycji tekstu do publikacji. Taki poziom przejrzystości zapewnia redaktorom możliwość oceny, czy narzędzia Generative AI zostały użyte i czy były używane odpowiedzialnie. Autorzy są także zobowiązani informować Redakcję o użyciu AI na późniejszych etapach pracy nad tekstem (podczas poprawy tekstu po recenzjach i uwagach redaktora naukowego).

Jeśli autor zamierza użyć narzędzia AI, powinien upewnić się, że narzędzie jest odpowiednie do osiągnięcia wyznaczonego celu oraz że jest wystarczająco bezpieczne, na przykład w zakresie praw własności intelektualnej, poufności i bezpieczeństwa.

Autorzy nie powinni zgłaszać artykułów, w których narzędzia Generative AI były używane w sposób zastępujący podstawowe obowiązki badacza i autora, na przykład:

• generowanie tekstu lub kodu bez starannej rewizji,
• generowanie danych w celu zastąpienia brakujących danych bez solidnej metodologii,
• generowanie jakichkolwiek rodzajów treści, które są nieprecyzyjne, w tym streszczeń, abstraktów lub słów kluczowych.

Wrocławski Rocznik Historii Mówionej nie zezwala na użycie Generative AI w tworzeniu i manipulacji obrazami oraz figurami, ani w oryginalnych danych badawczych ani do wykorzystania w naszych publikacjach. Termin „obrazy i figury” obejmuje zdjęcia, wykresy, tabele danych, fragmenty obrazów. Termin „manipulacja” obejmuje zwiększanie, ukrywanie, przesuwanie, usuwanie lub wprowadzanie konkretnej cechy w obrębie obrazu lub figury.

Wykorzystywanie technologii Generative AI i wspomaganych AI w jakiejkolwiek części procesu badawczego powinno zawsze odbywać się pod nadzorem człowieka i z zachowaniem przejrzystości. Wytyczne etyczne dotyczące badań są wciąż aktualizowane w odniesieniu do obecnych technologii Generative AI. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej będzie nadal aktualizować wytyczne redakcyjne, gdy technologia i wytyczne etyczne w zakresie badań będą się rozwijać.

Redaktorzy i recenzenci

Wrocławski Rocznik Historii Mówionej dąży do zachowania najwyższych standardów integralności redakcyjnej i przejrzystości. Użycie przez redaktorów i recenzentów manuskryptów w systemach Generative AI może stwarzać ryzyko dla poufności, praw własności i danych, w tym informacji umożliwiających identyfikację osobistą. Dlatego redaktorzy i recenzenci nie mogą przesyłać plików, obrazów ani informacji z nieopublikowanych manuskryptów do narzędzi Generative AI. Niedostosowanie się do tej polityki może naruszać prawa intelektualne właściciela tych praw.

Redaktorzy

Redaktorzy nadzorują jakość i biorą odpowiedzialność za przedstawianą na łamach Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej treść artykułów. Dlatego redaktorzy muszą zachować poufność dotyczącą szczegółów dot. zgłoszonych artykułów i recenzji.

Wykorzystanie artykułów lub ich fragmentów, jak również abstraktów, streszczeń czy słów kluczowych w systemach Generative AI może rodzić ryzyko związane z naruszeniem poufności, praw własności i danych oraz innymi ryzykami. Dlatego redaktorzy nie mogą przesyłać nieopublikowanych manuskryptów, w tym wszelkich powiązanych z nimi plików, obrazów ani informacji do narzędzi Generative AI.

Redaktorzy powinni skonsultować się z zastępcą redaktora naczelnego Wrocławskiego Rocznika Historii Mówionej przed użyciem jakichkolwiek narzędzi Generative AI, chyba że wcześniej zostali poinformowani, że narzędzie i proponowane użycie są zatwierdzone.

Recenzenci

Recenzenci są wybranymi przez Redakcję ekspertami w swoich dziedzinach i nie powinni używać Generative AI do analizy ani podsumowywania recenzowanych artykułów lub ich części. Z tego powodu recenzenci nie mogą przesyłać nieopublikowanych artykułów, w tym wszelkich powiązanych plików, obrazów ani informacji w tym słów kluczowych, abstraktów i streszczeń, do narzędzi Generative AI.

Generative AI może być wykorzystywane tylko do pomocy w poprawie języka recenzji, ale recenzenci zawsze pozostają odpowiedzialni za zapewnienie dokładności i integralności swoich recenzji.